De behoefte om verbinding te ervaren is voor mij een thema waar ik mijn hele leven mee bezig ben en dat mij blijft intrigeren. Ik vermoed dat dat komt omdat ik lang geen verbinding met andere mensen kon ervaren. Dit onvermogen is voor mij het meest schadelijke effect van onverwerkte traumatische ervaringen in het contact met gehechtheidsfiguren in de eerste jaren van mijn leven.

Volgens een collega waar ik afgelopen week mee wandelde, is de vervulling van deze behoefte iets waar ieder mens ten diepste naar verlangt. Ze zei dat nadat ik mij had afgevraagd of mensen met ander soort ervaringen wellicht minder bezig zijn met deze behoefte.

Misschien is het ervaren van deze verbinding wat veel mensen liefde noemen? Ik vind zelf het woord liefde ingewikkeld. In mijn ervaring wordt het zo vaak verkeerd gebruikt of zelfs misbruikt. Bijvoorbeeld omdat je iets van de ander wil; seks, aandacht, verzorging, geld. Of om iemand te doen laten geloven dat je het beste met de ander voor hebt en dus een goed mens bent. Terwijl je ondertussen destructief gedrag vertoont; verwaarlozing, kwetsing, misbruik. Daarom gebruik ik liever het woord verbinding.

Veel van mijn cliënten met relationeel trauma (ontwikkelingstrauma, complex PTSS of PTSS in combinatie met depressie of dissociatie verschijnselen) vertellen mij dat ze het contact met dieren veel makkelijker en daarom vaak prettiger vinden, dan contact met mensen. Als ik vraag hoe dat komt, vertellen ze dat dieren eerlijker zijn en geen negatieve oordelen over hen hebben. Als je hond naar je toekomt, kan je er vanuit gaan dat ze je gezelschap en aandacht op prijs stelt. En als ze je in je ogen kijkt, dan weet je dat ze niet ondertussen kan denken ‘’wat is het toch eigenlijk een lelijk mens’’. Veel van deze cliënten voelen zich dusdanig onveilig in het contact met mensen dat ze in dat contact geen bevrediging vinden in hun behoefte aan verbinding. Maar dus wel tot op zeker hoogte in het contact met hun huisdier of met dieren in het wild.

Ikzelf heb die ervaring van verbinding als kind gevonden in contact met de natuur; een boom, de wind, een zwerm vogels, de zee, de zon, een stuk grond. Iemand zei laatst dat contact met een boom geen echt contact is. Dat als je contact ervaart met een boom dat je dan eigenlijk contact met jezelf ervaart. Ik heb daar een tijd over gepeinsd. Ik kwam tot de conclusie dat mijn ervaring anders is. Een boom heeft een levensenergie die ik kan voelen. En een boom heeft, in tegenstelling tot een mens, geen mogelijkheid om wel fysiek aanwezig te zijn, maar met haar aandacht ergens anders te zijn. Een boom heeft, in tegenstelling tot ook dieren, ook geen mogelijkheid om zich van je af te wenden of zelfs van je weg te lopen of je af te snauwen of te bijten (ok, ik geef toe, ze kunnen wel een tak of dennenappel op je kop laten vallen, maar in feite doet de boom dat niet, maar de wind). Daarmee was een boom, en ook ander elementen in de natuur, voor mij het meest veilig om toe te geven aan mijn behoefte aan verbinding.

Maar nu ik ervaar welke diepe voldoening de ervaring van verbinding met een ander mens mij oplevert, durf ik wel te beweren dat onze menselijke behoefte aan verbinding toch niet geheel vervult kan worden door contact met een dier of een boom.